خاک رس یکی از شگفتانگیزترین مصالح ساختنی در طبیعت است. تقریبا هر چیزی را میتوانید با خاک رس بسازید. خاک رس بسیار چند منظوره و کاربردیست و هنگامی که چند تکنیک کلیدی سرامیک را یاد بگیرید، قادر به ساخت تقریبا هر چیزی خواهید بود.
اگر در حال یادگیری کار با خاک رس هستید، در اینجا برخی از مهمترین تکنیکهای سرامیک برای امتحان کردن وجود دارد. پیشنهاد میکنم همه آنها را امتحان کنید و ببینید کدامیک را بیشتر دوست دارید.
تکنیکهای سرامیک اغلب به دو دسته کلی تقسیم میشوند. دسته اول ساخت با دست است که همانطور که از نامش پیداست، شامل ساخت قطعات عمدتا با دستهای شما میشود. دسته دوم چرخکاری است که به معنای ساخت سفال روی چرخ سفالگری است.
تکنیکهای ساخت سرامیک با دست
ابتدا به سراغ ساخت دستی میروم، زیرا این تکنیکی است که میتوانید با تجهیزات کم یا بدون هیچ تجهیزاتی شروع به کار کنید. در اینجا برخی از تکنیکهای اصلی سرامیک که توسط سفالگرانی که دوست دارند قطعات خود را با دست بسازند، استفاده میشود، آورده شده است.
تکنیک سرامیک شماره 1: ساخت سفالهای پینچ (فشاری)
فشار دادن گل رس با دست یکی از قدیمیترین روشهای شناخته شده برای ساخت سرامیک است. شواهدی از سفالگری با استفاده از این تکنیک هزاران سال پیش وجود دارد
به طور شگفت انگیزی، تکنیکهای سرامیکی در ساخت سفالهای فشاری طی هزاران سال به سختی تغییر کرده است. اگرچه پینچ یا فشار دادن تکنیک سادهای است، اما میتوانید با استفاده از این روش سفالهای متنوعی بسازید. به عنوان مثال، من این قوری را با استفاده از تکنیک فشار دادن ساختهام.
هنگام شروع، کلید یادگیری تکنیکهای اولیه سرامیک است. سپس میتوانید بر اساس آنها هر آنچه را که میخواهید بسازید. در اینجا مراحل اساسی ساخت یک سفال فشاری آورده شده است…
چگونه با تکنیک پینچ (فشاری) سفال بسازیم؟
در ساخت سفالهای فشاری، با انگشتان خود، گل رس را با حرکت فشار دادن شکل میدهید.
اکثر مواقع، گل رس را بین انگشت شست و سبابه فشار میدهید. با این حال، در مراحل مختلف شکل دادن به گل رس، ممکن است گل رس را بین انگشت شست و تمام انگشتان خود فشار دهید.
مراحل ساخت سفال فشاری
مرحله 1: گل رس را گرد کنید
خاک رس را به شکل یک توپ درآورید. مقدار خاکی که استفاده میکنید بستگی به این دارد که سفال فشاری شما چقدر میخواهید بزرگ باشد. با این حال، توجه داشته باشید که فشار دادن مقدار بیشتری از خاک رس کار سختتری است. و شکل دادن به مقدار زیادی خاک رس به صورت یکدست و زیبا دشوارتر است. بنابراین، هنگامی که شروع میکنید، بهتر است به گل رس به اندازه یک پرتقال کوچک یا کوچکتر بچسبید، به خصوص اگر با کودکان کار میکنید.

مرحله 2: فشار دادن مرکز گل رس
هنگامی که خاک رس خود را به شکل یک توپ گرد زیبا درآوردید، آن را با یک دست گود نگه دارید. سپس انگشت شست خود را به مرکز توپ فشار دهید. فشار دادن انگشت شست را ادامه دهید تا زمانی که آن را در دست نگهباننده احساس کنید. شما نمیخواهید انگشت شستتان کاملاً از آن عبور کند. در حالت ایدهآل، ضخامت خاک رس باید حدود 1/3 اینچ یا به اندازه عرض انگشت کوچک شما باشد.

مرحله 3: شکل دادن دیوارههای سفال
شروع به فشار دادن دیوارههای سفال با انگشت شست و اشاره کنید. نکته خوبی این است که انگشتان و شست خود را تا حدودی صاف نگه دارید. به این ترتیب، کل عمق گل رس را فشار میدهید. اگر فقط با نوک انگشتان خود فشار دهید، یک نوار نازک در اطراف پایه سفال ایجاد میکنید. با این حال، دیواره سفال نازک نمیشود و به خوبی شکل نمیگیرد. هنگامی که یک قسمت از سفال را فشار دادید، خاک رس را در دست خود بچرخانید و قسمت بعدی خاک رس را فشار دهید. همانطور که کار میکنید، میتوانید ریتم “فشردن، چرخاندن، فشار دادن، چرخاندن” را ایجاد کنید.

مرحله 4: بررسی ضخامت دیوارهها
پس از اینکه خاک رس را به شکل کاسه درآوردید، بررسی کنید که آیا دیوارهها ضخامت یکسانی دارند یا خیر. ممکن است متوجه شوید که کف سفال کمی ضخیمتر از بقیه است. در صورت تمایل، میتوانید از نوک انگشتان خود برای کشیدن مقداری از خاک رس کف سفال به سمت بالا روی دیوارهها استفاده کنید.

مرحله 5: خشک شدن سفال
زمانی که از شکل، اندازه و ضخامت سفال خود راضی بودید، باید بگذارید تا سفت شود. آن را وارونه کنید، به طوری که لبه روی یک بات چوبی سفالگری یا یک بشقاب قرار گیرد. سپس آن را رها کنید تا زمانی که سفال به اصطلاح «چرمی» شود. «چرمی» مرحلهای است که سفال در هنگام خشک شدن طی میکند. هنگام ساخت سفالهای فشاری، به نظرم بهتر است سفال را یک شب با پوشش کیسه پلاستیکی رها کنید. سپس صبح روز بعد، پلاستیک را بردارید و بگذارید کمی بیشتر سفت شود. هر از گاهی آن را چک میکنم تا مطمئن شوم که خیلی خشک و سفت نمیشود. به طور ایده آل، میخواهم سفال کمی نرم و با سختی «چرمی» باشد.
مرحله 6: پرداخت نهایی
زمانی که سفال به اندازهای سفت شد که بدون از دست دادن شکلش قابل حمل باشد، میتوانید سطح آن را صاف کنید.
صاف کردن داخل سفال
احتمالاً میخواهید سطح داخلی سفال را به همان اندازه سطح خارجی مرتب کنید.
یک راه آسان برای صاف کردن سطح داخلی یک سفال فشاری استفاده از ابزار «پلاتر» است. این ابزار سفالگری بلند و نازک از جنس پلاستیک است که به راحتی به داخل اشکال گود مانند سفال فشاری میرسد. اگر ابزار پلاتر ندارید، میتوانید از پشت یک قاشق مرباخوری نیز استفاده کنید.

سپس میتوانید سطح داخلی سفال را با یک «دنده لاستیکی نرم» فشار دهید.
صاف کردن قسمت بیرونی سفال
راحتترین راه برای صاف کردن قسمت بیرونی یک سفال فشاری استفاده از «سورفرم» است. این ابزار همچنین به عنوان «خردکننده سفال» شناخته میشود.
یک خردکن شبیه رنده پنیر برای سفال است. شما به سادگی آن را روی سطح سفال خود میکشید و برجستگیها و ناهمواریهای ناهموار را پاک میکنید. این کار باعث ایجاد بافت دندانهدار روی سفال میشود.
با این حال، میتوانید این بافت را با کشیدن یک «دنده فلزی سفالگری» روی سطح، از بین ببرید. بعد از آن، میتوانید با کشیدن یک «دنده لاستیکی نرم» روی سفال، به سفال خود یک پوشش صاف و براق زیبا بدهید.

در نهایت، میتوانید لبه سفال را با یک تکه چرم نرم و مرطوب مرتب کنید.

انواع مختلف سفالهای فشاری
با استفاده از تکنیک پینچ یا فشار دادن میتوانید انواع مختلفی از وسایل را بسازید. ساختن فنجان، ماگ، کاسه، بشقاب، سینی، قوری و پارچ با روش فشار دادن امکانپذیر است. این تکنیک یکی از سادهترین و چند منظوره ترین تکنیکهای سرامیک است که باید یاد بگیرید.
تکنیک سرامیک شماره 2: سفالگری با کویل (مارپیچ)
سفالگری با کویل (مارپیچ) نیز یکی از قدیمیترین تکنیکهای سرامیکی است که توسط مورخان و باستانشناسان ثبت شده است. و مانند سفالهای فشاری، این تکنیک باستانی در طول زمان تغییرات بسیار کمی کرده است.
ساخت ظرف سرامیکی با تکنیک کویل : ۱۲ نکته برای ساخت کویلهای بینقص
چگونه با تکنیک کویل (مارپیچ) سفال بسازیم؟
اصلیترین نکته در سفالگری با کوئیل این است که دیوارههای سفال را با اضافه کردن حلزونهای (مارپیچهای) سفالی به سفال خود بسازید. این مارپیچها را میتوان به گونهای رها کرد که بافت مارپیچ قابل مشاهده باشد. یا اینکه سفال را میتوان مخلوط و صاف کرد تا یک سفال مارپیچی با سطح صاف داشته باشید. میتوانید این دو سفالی را که من با استفاده از تکنیک مارپیچ ساختهام با هم مقایسه کنید. در ادامه مطلب بخوانید تا متوجه شوید که چگونه میتوان با استفاده از تکنیکهای سرامیکی مشابه به این پرداختهای مختلف دست یافت.

مرحله 1: ساخت کف سفال
اولین کاری که باید انجام دهید ساخت کف سفال مارپیچی است. میتوانید کف را به روشهای مختلف بسازید. یک راه این است که یک سفال فشاری کم عمق را فشار دهید و آن را روی صفحه گردان قرار دهید.
روش دیگری برای ساخت کف این است که یک تکه سفال را با وردنه پهن کنید. سپس شکل کف را از روی ورقه سفال برش دهید.

مرحله 2: ساخت مارپیچهای سفالی
پس از اینکه کف سفال را ساختید، باید چند مارپیچ سفالی بسازید.
ساختن مارپیچهای سفالی به اندازه کافی ساده به نظر میرسد، اما برای اینکه به خوبی انجام شود، کمی قلق دارد. مهم است که مارپیچهای شما از ضخامت یکسانی برخوردار باشند و این کار میتواند کمی دشوار باشد. برای ساختن یک مارپیچ سفالی با ضخامت یکسان، تکهای از گل رس را به شکل یک سوسیس درآورید و سپس شروع به چرخاندن آن با انگشتان خود کنید. انگشتان خود را به طور کامل باز کنید، کل طول دست و انگشتان خود را روی سفال بغلتانید. همچنین، در حین چرخاندن، دستان خود را از یکدیگر به سمت انتهای مارپیچ سفالی دور کنید. این کار باعث کشش و بلند شدن مارپیچ سفالی میشود.

پس از اینکه چند مارپیچ سفالی ساختید، آماده هستید تا آنها را به کف سفال خود اضافه کنید.
مرحله 3: ساخت دیوارههای سفال
دیوارههای سفال با افزودن مارپیچها به کف ساخته میشوند. برای اتصال ایمن مارپیچها، باید از روشی به نام «لعاب و خط انداختن» استفاده کنید. این روش اتصال سفال شامل خط انداختن بر روی دو سطحی است که باید به هم وصل شوند. سپس مخلوطی از سفال و آب روی سطوح خطدار اعمال میشود. سفال مایع، که به «لعاب رقیق» معروف است، مانند چسبی عمل میکند که مارپیچ را به کف میچسباند. مارپیچهای بیشتری از سفال روی همدیگر با استفاده از لعاب و خط انداختن اضافه میشوند. به تدریج دیوارههای سفال ساخته میشوند.

مرحله 4: صاف کردن دیوارهها (اختیاری)
برای اینکه مطمئن شوید مارپیچهای سفالی به طور محکم به هم متصل شدهاند، بهتر است سفال را حداقل در یک طرف دیواره مخلوط کنید. میتوانید سفال را در داخل سفال مخلوط کنید و مارپیچها را روی سطح بیرونی به عنوان تزئین رها کنید. یا اگر میخواهید یک سفال مارپیچی با ظاهری صاف داشته باشید، میتوانید مارپیچها را در هر دو طرف مخلوط کنید.

تکنیکهای مختلف ساخت سفال با کوئیل (مارپیچ)
شبیه تکنیک فشار دادن، ساخت سفال با کوئیل (مارپیچ) بسیار چند منظوره است و میتوان از آن برای ساختن مجموعهای از قطعات سرامیکی استفاده کرد.
اگر فرم بزرگتری میسازید، بدست آوردن یک شکل متقارن سختتر است. بنابراین، تکنیک دیگری که برای فرمهای بزرگتر مفید است، استفاده از الگو هنگام کوئیلینگ است.
این کار شامل نگه داشتن یک الگو در برابر سفال در حالی است که شما مارپیچ را اضافه میکنید. سپس میتوانید مطمئن شوید که مارپیچ در جای مناسب برای ساخت یک سفال با شکل متقارن و یکنواخت اضافه میشود.
تکنیک سرامیک شماره 3: ساخت سفال با ورقه (اسلب)
در ساخت سفال با ورقه، سفالها از ورقههای سفال ساخته میشوند. شواهد کمتری از استفاده از ساخت ورقهای در زمینه تاریخی باستان وجود دارد. با وجود این، ساخت سفال از ورقههای گل رس یکی از تکنیکهای کلیدی سرامیک است که امروزه توسط سازندگان دستی استفاده میشود.
چگونه با تکنیک اسلب (ورفه ای) سفال بسازیم؟
مرحله 1: ساخت ورقه سفال
اولین کاری که باید انجام دهید، پهن کردن یک ورقه سفال است. روشهای مختلفی برای ساخت ورقههای سفالی وجود دارد.
- استفاده از دستگاه ورقهساز (Slab Roller): این دستگاه یک وسیله سنگین است که گل رس را از میان دو غلتک فشار میدهد تا یک ورقه کاملاً یکنواخت بسازد. این دستگاه کمی شبیه به دستگاه پاستاساز کار میکند. مزیت دستگاه ورقهساز این است که شما میتوانید به سرعت ورقههای سفالی بزرگ و بسیار یکنواخت بسازید.
با این حال، روشهای دیگری برای ساخت ورقههای سفالی وجود دارد.
- استفاده از وردنه: روش معمول دیگر، پهن کردن گل رس با استفاده از وردنه است. دو لت چوبی با همان ضخامت ورقه سفالی مورد نظر خود را در دو طرف گل رس قرار دهید. لتها به عنوان راهنما برای وردنه عمل میکنند و به شما کمک میکنند تا یک ورقه سفالی با ضخامت یکنواخت را پهن کنید.
نکته کلیدی این است که گل رس را روی پارچهای با بافت کم یا بدون بافت پهن کنید. پارچه مانع از چسبیدن ورقه به سطح کار شما میشود و میتوانید به راحتی ورقه را از روی آن جدا کنید.
مرحله 2: بریدن قطعات سفال
پس از اینکه ورقه خود را آماده کردید، میتوانید قطعات سفال خود را برش دهید. یک سفال ورقهای میتواند از یک ورقه سفالی تنها ساخته شود. به عنوان مثال، میتوانید یک ورقه سفالی را روی قالب یا داخل آن بیاندازید تا یک قطعه سفالی با شکل سیال و زیبا ایجاد کنید.
همچنین میتوانید چند تکه از ورقه سفالی را برش داده و آنها را به هم وصل کنید تا یک قطعه زاویهدارتر بسازید.
اگر به فکر ساختن یک سفال ورقهای با اتصال قطعات مختلف سفال به هم هستید، استفاده از الگو مفید است. الگو راهنمایی است که به شما کمک میکند قطعات سفالی خود را به اندازه و شکل صحیح برش دهید. این کار کمی شبیه به الگوهای پارچهای است که هنگام لباس درست کردن استفاده میکنید. امکان خرید الگوهای آماده برای سفال ورقهای وجود دارد. به همین ترتیب، ساخت الگوی خودتان با سلیقه دقیق خودتان نیز ساده است.
مرحله 3: اتصال قطعات
بعد از اینکه قطعات خود را از گل رس برش دادید، باید آنها را برای ساخت سفال خود به هم وصل کنید. ورقههای سفالی را میتوان زمانی که هنوز نرم و قابل خم شدن هستند، به هم وصل کرد. یا اینکه میتوان آنها را رها کرد تا سفت شوند و تقریباً به سختی چرم برسند. این تفاوت بین سفال ورقهای نرم و سفت است.
اگر میخواهید قطعهای با سطح منحنی و سیال بسازید، استفاده از ورقههای نرم خوب است. اما اگر میخواهید قطعهای با گوشههای بیشتر و سطوح صاف بسازید، کار با ورقههای سفت راحتتر است.
ورقههای سفالی با استفاده از تکنیک «لعاب و خط انداختن» که در بالا ذکر شد به هم وصل میشوند. همچنین، این کار را میتوان با یک مارپیچ کوچک سفالی برای تقویت اتصالات انجام داد. مارپیچ نازک به داخل درز فشار داده میشود و سپس تا زمانی که صاف شود، مخلوط میشود.
اگر ورقههای سفالی سختی را به هم وصل میکنید، «لعاب و خط انداختن» ضروری است. با این حال، همه سفالگرانی که از ورقههای نرم استفاده میکنند از لعاب برای اتصال لبههای گل خود استفاده نمیکنند. بهتر است با نوع گلی که استفاده میکنید، آزمایش کنید.
مرحله 4: پرداخت نهایی
پس از اینکه سفال ورقهای ساخته شد، میتوانید سطح سفال را مرتب کنید. هر گونه توده و برآمدگی را میتوان با استفاده از ابزار دنده فلزی تراشید. سپس سطح سفال را میتوان با استفاده از ابزار دنده لاستیکی صاف و فشرده کرد.
در این مرحله، سفال سفالی شما مانند یک بوم است. میتوانید آن را به هر روشی که دوست دارید تزئین کنید. پس از اینکه سفال سفت شد، میتوانید آن را حکاکی کنید، یا با لعاب زیر لعابی آن را رنگ کنید، یا به سادگی آن را bisque fire کنید تا برای لعاب زدن آماده شود.
تکنیکهای سرامیک را با هم ترکیب کنید
هیچ قانونی وجود ندارد که بگوید شما نمیتوانید روشهای مختلف ساخت سفال با دست را با هم ترکیب کنید. برای مثال، شما میتوانید با فشار دادن مقداری گل رس، کف سفال خود را بسازید. سپس با استفاده از روش کوئیل (مارپیچ) دیوارههایی به قطعه خود اضافه کنید.
در واقع، ترکیب تکنیک فشار دادن با تکنیک کوئیل (مارپیچ) سابقهای طولانی دارد که در سراسر قارهها وجود داشته است. همچنین میتوانید با انداختن ورقهای از سفال روی سفال فشارداده شده یا مارپیچی خود، درپوش آن را بسازید.
هنگامی که با این تکنیکها آشنا شدید، میتوانید هر طور که دوست دارید آنها را آزمایش و ترکیب کنید.
انواع تکنیکهای سرامیک سازی
تکنیکهای سرامیکی که به آنها پرداخته شد، در دستهبندی ساخت با دست قرار میگیرند. روشهای بعدی برای ساخت سفال در دستهبندیهای خاص خودشان قرار میگیرند. اولین موردی که به آن نگاه میکنیم، چرخکاری است…
تکنیک سرامیک شماره 4: چرخکاری
همانطور که در ابتدای این مقاله اشاره کردم، ساخت با دست و چرخکاری دو تکنیک اصلی سرامیک هستند.
اصطلاح «چرخکاری» به ساخت سفال روی چرخ سفالگری اشاره دارد. گاهی اوقات گفته میشود که ساخت سفال روی چرخ به این دلیل پرتاب کردن (throwing) نامیده میشود که گاهی اوقات سفالگران قبل از شروع فرآیند شکلدهی، توپی از گل رس را روی سر چرخ میاندازند. با این حال، اصطلاح چرخکاری در واقع از کلمه قدیمی انگلیسی «thrawan» گرفته شده است که به معنی پیچیدن یا چرخیدن است.
شما میتوانید انواع چیزها را روی چرخ سفالگری بسازید، از جمله لیوان، کاسه، بشقاب و پارچ و غیره. با این حال، یک نقطه شروع خوب این است که نحوه ساخت یک شکل استوانهای اولیه را به شرح زیر بیاموزید.
مرحله 1: ورز دادن سفال
گام مهمی در چرخکاری سفال، ورز دادن سفال قبل از شروع هر کاری است. ورز دادن فرآیندی کمی شبیه ورز دادن خمیر نان است. با این حال، تفاوت اینجاست که هنگام ورز دادن خمیر، سعی میکنید هوا را وارد نان کنید تا به اصطلاح پف کند. در مقابل، هنگامی که سفال را ورز میدهید، سعی دارید از شر هرگونه حباب هوا در سفال خلاص شوید.
دلیل دیگری برای ورز دادن این است که به سفال یک قوام صاف و یکدست خوب بدهید. اگر یک گلوله سفال از قسمتهای سخت و نرم تشکیل شده باشد، پرتاب کردن آن روی چرخ میتواند بسیار سخت باشد. بنابراین، در حالت ایدهآل، سفال خود را تا زمانی که یکدست و بدون حباب هوا شود، ورز دهید.
مرحله 2: مرکز کردن سفال
سپس گل رس را روی مرکز چرخ سفالگر فشار دهید. هنگامی که به طور محکم روی سر چرخ چسبانده شد، سفال باید “مرکزدار” شود. سفال در زمانی که به شکل یک گنبد صاف و زیبا درست در وسط سر چرخ درآید، مرکزدار میشود.
روشهای مختلفی برای مرکزدار کردن سفال وجود دارد، یکی از موثرترین روشها مخروط کردن سفال به بالا و پایین است.
مرکزدار کردن سفال یکی از اولین کارهایی است که هنگام چرخکاری یاد میگیرید و ممکن است یادگیری آن زمان و صبر زیادی طول بکشد.
مرحله 3: باز کردن مرکز
سپس، سفالگر نوک انگشت اشاره و میانی خود را به مرکز سفال فشار میدهد تا سوراخی در گنبد ایجاد کند. برخی از سفالگران برای این کار از انگشتان شست خود استفاده میکنند. این سوراخ به طور کامل از سفال به سر چرخ نمیرسد. در عوض، حدود 1/3 اینچ از سفال در پایه باقی میماند تا کف سفال را تشکیل دهد. پس از ایجاد سوراخ، سفال را میتوان «باز» کرد تا یک کاسه به شکل دونات ایجاد شود.
مرحله 4: بالا کشیدن دیوارهها
آخرین مرحله در ساخت استوانه شامل بالا کشیدن طرفین سفال است. «کشیدن» طرفین شامل فشار کمی به داخل و خارج سفال است.
این کار را میتوان با استفاده از نوک انگشتان یا بند انگشت در قسمت بیرونی و انگشتان در قسمت داخلی انجام داد. به هر حال، دستان سفالگر چندین بار روی سفال حرکت میکنند همانطور که روی چرخ میچرخد. این کار باعث میشود سفال از پایین سفال به سمت لبه فشرده شود و دونات سفالی را به یک استوانه تبدیل کند.
مرحله 5: جدا کردن و پرداخت نهایی
هنگامی که سفال ساخته شد، یک سیم برش سفالی زیر سفال کشیده میشود. این کار پایه سفال را از سر چرخ جدا میکند. سپس سفال را میتوان به دقت از سر چرخ بلند کرد و کنار گذاشت تا خشک شود.
پس از اینکه سفال به مرحله چرمی رسید، سفال را میتوان دوباره روی سر چرخ ثابت کرد. سپس میتوان از مجموعهای از ابزارهای برش برای بریدن قسمتهای اضافی سفال و اضافه کردن تعریف به شکل سفال استفاده کرد.
تکنیک سرامیک شماره 5: ریختهگری با دوغاب
ریختهگری با دوغاب(Slip Casting) با تکنیکهای سرامیکی ذکر شده قبلی متفاوت است، زیرا شما به جای سفال جامد با سفال مایع کار میکنید. به طور کلی، دوغاب سفال (دوغاب رقیق، همان سفال مایع) داخل یک قالب گچی ریخته میشود و اجازه داده میشود تا قبل از خارج کردن سفت شود. ریختهگری با دوغاب در صورتی مفید است که بخواهید مجموعهای از وسایل یکسان بسازید زیرا سفالها از یک قالب یکسان خارج میشوند.
مرحله 1: آماده کردن قالب
اولین قدم در ریختهگری با دوغاب، خرید یا ساخت قالب گچی از وسیلهای است که میخواهید قالبگیری کنید. قالبهای گچی ساده از دو نیمه تشکیل شدهاند. این دو نیمه برای ایجاد یک نسخه منفی از وسیلهای که میسازید، در هم چفت میشوند. به طور معمول، هر نیمه از قالب دارای «کلیدهای موقعیتیاب» خواهد بود تا بتوانید قالب را به راحتی در موقعیت صحیح کنار هم قرار دهید.
پس از اینکه دو نیمه را کنار هم قرار دادید، باید آنها را به هم بچسبانید تا محکم به هم بچسبند. میتوانید قالب دو تکه را با استفاده از نوار چسب، کشهای لاستیکی بزرگ یا کمربند لاستیکی به هم بچسبانید.
اجرای مقداری نوار چسب در امتداد لبه بیرونی محل اتصال قالبهای گچی مفید است. این کار میتواند از نشت لعاب رقیق سفال در مرحله 2 فرآیند جلوگیری کند.
مرحله 2: ریختن دوغاب
هنگامی که دو قسمت قالب محکم به هم چسبانده شدند، آماده ریختن دوغاب سفال (دوغاب رقیق) داخل قالب هستید. قالب را روی یک سطح صاف قرار دهید و دوغاب را آماده کنید. قبل از ریختن دوغاب سفال، مهم است که دوغاب را به طور کامل هم بزنید تا قوام یکنواختی داشته باشد. دوغاب سفال را به سرعت اما با دقت داخل قالب بریزید. دوغاب سفال داخل قالب جمع میشود، بنابراین آن را تا لبه قالب بریزید. همیشه میتوانید بعد از اینکه سفال قالبگیری شده خارج شد، هرگونه اضافی را برش دهید.
پس از ریختن دوغاب داخل قالب، قالب گچی آب را از سفال جذب میکند. با خارج شدن آب از دوغاب، سفالی که در کنار سطح قالب قرار دارد شروع به سفت شدن میکند. و با سفت شدن، شروع به گرفتن شکل داخل قالب میکند.
دوغاب سفال باید برای مدتی در قالب باقی بماند. مدت زمان دقیق ماندن آن بستگی به اندازه قالبگیری شده دارد. با این حال، برای یک قطعه با اندازه متوسط مانند لیوان یا کاسه، گذاشتن قالب به مدت 5 یا 6 دقیقه برای سفت شدن کافی است.
مرحله 3: خارج کردن دوغاب اضافی
دوغاب سفال اضافی که هنوز در قالب مایع است باید دوباره به سطل یا پارچ دوغاب برگردانده شود.
بعد از اینکه دوغاب اضافی را بیرون ریختید، بهتر است قالب را حدود 30 دقیقه وارونه نگه دارید. این کار به هرگونه چکه باقی مانده از دوغاب اجازه میدهد تا از قالب خارج شود.
پس از اینکه تمام دوغاب مایع خارج شد، میتوانید قالب را برگردانید تا روی پایه خود قرار گیرد.
مرحله 4: خارج کردن قالب
حالا باید قالب را رها کرد تا سفال سفت شود و به مرحله چرمی برسد. پس از اینکه سفال به مرحله چرمی رسید، میتوان آن را به دقت از قالب جدا کرد. خارج کردن قالب شامل جدا کردن با دقت قالب دو تکه و بیرون آوردن سفال قالبگیری شده است.
از آنجایی که آب از سفال خارج شده است، کمی از دیوارههای گچی دور میشود. بنابراین، پس از جدا شدن قالب، برداشتن قالب باید آسان باشد.
مرحله 5: پرداخت نهایی
روی قالب خطوط درز وجود خواهد داشت که در آن دوغاب سفال کمی در محل اتصال قالب پخش شده است. از آنجایی که سفال هنوز به مرحله چرمی است، این خطوط درز را میتوان با استفاده از ابزار مدلسازی یا چاقوی fettling مرتب کرد. لب سفال نیز به احتمال زیاد برای اینکه صاف و مرتب شود نیاز به برش دارد.
تکنیک سرامیک شماره 6: ژیگر زدن، جولینگ و پرس رم
ژیگر زدن، جولینگ و پرس رم تکنیکهای سرامیکی تا حدودی متفاوت هستند. با این حال، من آنها را به چند دلیل با هم گروه بندی کردهام. اولین دلیل این است که این تکنیکها شباهتهایی با هم دارند. دلیل دوم این است که آنها اغلب در محیط تجاری یا توسط سفالگران تولیدکننده استفاده میشوند که در آنها نیاز به ساخت مجموعههای یکنواخت از سفالها است. علاوه بر این، در این محیط، تولید باید سریع باشد.
ژیگر زدن
ژیگر یک قالب گچی است و به طور معمول شکل محدبی دارد. قالب ژیگر به سر چرخ سفالگر متصل میشود و یک تکه سفال روی قالب کشیده میشود. سپس از یک وسیله مکانیکی به نام بازوی ژیگر برای شکل دادن به سفال استفاده میشود. بازوی ژیگر اهرمی است که میتوان آن را روی چرخ سفالگر در حین چرخش روی تکه سفال پایین آورد. قسمتی از بازو که با تکه سفال تماس پیدا میکند، دارای یک قالب چوبی شکلدار یا شابلون متصل به آن است.
با چرخش تکه سفال روی قالب محدب، قالب چوبی، سفال اضافی را تراشیده و آن را به شکل خاصی مانند بشقاب در میآورد. برای سفالگری که با ژیگر کار میکند، مهم است که سفال را مرطوب نگه دارد تا ژیگر در حین چرخش روی تکه سفال سر بخورد. پس از اینکه سفال به شکل ژیگر درآمد و لبه آن مرتب شد، بشقاب را میتوان روی قالب گذاشت تا به مرحله چرمی برسد. ژیگر بیشتر برای قطعات صافتر سفال مانند بشقاب و سینی استفاده میشود.
جولینگ
جولینگ به روشی مشابه ژیگر کار میکند. تفاوت اصلی این است که جولینگ یک قالب گچی مقعر است، یعنی به جای بیرون آمدن به سمت داخل فرو میرود. همچنین برای وسایلی با حفره عمیقتر مانند فنجان، لیوان و کاسه استفاده میشود.
مثل ژیگر، قالب جولینگ به سر چرخ متصل میشود. یک گلوله سفال به داخل قالب فشار داده میشود و یک بازوی اهرمی به پایین در شکل مقعر و توخالی پایین میآید. بازوی اهرمی یک قالب در انتها متصل دارد که گلوله سفال را به شکل قالب تراشیده، فشرده و شکل میدهد.
پرس رم
پرس رم نیز یکی دیگر از تجهیزات است که سفال را به شکل مورد نیاز فشرده میکند. با این حال، پرس رم به یک سر چرخ چرخان وابسته نیست.
در اصل، پرس رم به یک قالب گچی دو قسمتی متکی است. تکهای از سفال در قسمت مقعر قالب قرار داده میشود. سپس یک دستگاه پرس سنگین قالب مقعر را روی قالب محدب فشار میدهد و در واقع سفال را به شکل سفال فشار میدهد.
تکنیک سرامیک شماره 7: مدلسازی و مجسمهسازی
آخرین مورد در لیست روشها، سرامیک را به بخش متفاوتی از سفالگری میبرد. تکنیکهای سرامیکی قبلی که در بالا توضیح داده شد، اغلب برای ساخت سفالگری استفاده میشوند. سفالگری به طور معمول شامل وسایلی مانند لیوان، فنجان، بشقاب، سفال، کاسه، پارچ و بشقاب است. در مقابل، مجسمه سازی و مدلسازی اغلب برای اهداف تزئینی یا زیباییشناختی ساخته میشوند.
با این حال، این تمایز کاملاً سیاه و سفید نیست. برخی از سفالگریها صرفاً تزئینی هستند تا کاربردی. به همین ترتیب، برخی از مدلها و مجسمهها نیز کاربردی دارند. و برخی از سفالها ترکیبی از کاربردی بودن و بسیار مجسمهسازی شده هستند. نمونه بارز این مورد، سفالگری آنا است.
انواع مجسمهسازی
مجسمههای مختلفی وجود دارد. برخی از آنها تذهیبی هستند، یعنی بازنمایی از شکلی در جهان هستند. نمونهای از این مجسمه پرتره است. مجسمههای دیگر انتزاعی هستند و نمادی از تخیل هنرمند هستند. و سپس مجسمههایی وجود دارند که ترکیبی از تذهیبی و انتزاعی هستند. اگرچه مجسمهسازی با سفالگری کاملاً متفاوت است، اما من آن را در این لیست از تکنیکهای سرامیک قرار دادهام زیرا مجسمههای ساخته شده از سفال نوعی اثر هنری سرامیکی هستند.
نحوه ساخت مجسمههای پرتره
روشهای مختلفی برای ساختن مجسمه پرتره وجود دارد. یک راه این است که یک اسکلت حمایتی برای ساختن سر و شانه یا «تنه» در اطراف آن بسازید.
اسکلت یک قاب سیمی است که روی یک تکیهگاه محکم، معمولاً یک پایه چوبی نصب میشود. سپس گل رس روی اسکلت فشار داده میشود و برای ایجاد تصویری از شخصی که مجسمه آن ساخته میشود، شکل داده میشود. پس از تکمیل شباهت، مجسمه سفالی را میتوان به چندین روش تمام کرد.
پخت مجسمه سفالی
یک راه این است که مجسمه را از وسط نصف کنید و آن را از اسکلت جدا کنید. سپس بسیاری از گل رس داخل مجسمه را برش میدهند. این فرآیند دیوارههای قطعه را نازک میکند تا خیلی حجیم نشوند. پس از اینکه دیوارها به ضخامت یکنواخت و خیلی ضخیم نشدند، میتوان دو قطعه را دوباره به هم وصل کرد. بهترین راه برای اتصال دو نیمه مجسمه این است که دو سطح را خراش دهید و سپس آنها را به هم فشار دهید. درز باقیمانده در محل اتصال باید مرتب شود و دوباره مجسمهسازی شود.
فرآیند خالی کردن و اتصال مجدد نیمههای یک مجسمه ظریف است. و باید مراقب باشید که به جزئیات مجسمه آسیب نرسد. پس از خشک شدن سفال، تنه را میتوان در کوره پخت.
ساخت قالب از مجسمه
روش جایگزین برای پخت مجسمه در کوره، ساخت قالب و ریختن مجسمه در گچ است. به نظر من بهترین راه برای ساختن قالب از یک مجسمه، ساختن یک قالب گچی دو قسمتی است. روشی که من ترجیح میدهم این است که مجسمه سفالی تمام شده را با مخلوط قالبگیری لاستیک سیلیکونی رنگآمیزی کنم. وقتی این مخلوط لاستیکی تازه از قوطی بیرون میآید، مایع است و میتوان آن را روی سطوح رنگ کرد. با این حال، در معرض هوا، لایه لاستیکی به لاستیک جامد تبدیل میشود اما نرم و انعطافپذیر باقی میماند.
سپس یک قالب گچی دو قسمتی را در اطراف لایه لاستیکی میسازیم. پس از اینکه قالب گچ خشک شد و سفت شد، میتوانید دو نیمه را جدا کنید. لایه لاستیکی کنار مجسمه را میتوان کمی برش داد. فقط به اندازهای برش داده میشود که قالب را بتوان از سر مجسمهسازی شده جدا کرد. سپس قالب لاستیکی به خوبی در داخل قالب گچی دو قسمتی قرار میگیرد. سپس گچ مایع را میتوان در قالب لاستیکی وارونه ریخت و یک مثبت گچی از سر سفالی ایجاد کند.
نکته مثبت این روش این است که میتوانید بیش از یک نسخه از مجسمه بسازید. و میتوانید گچ را با هر نوع روکش که دوست دارید تزئین کنید. برای مثال، میتوانید آن را به گونهای تزئین کنید که روکش برنزی داشته باشد، به طوری که به نظر برسد مجسمه شما از برنز ساخته شده است. من این مجسمه زیر را از گل رس ساختم، سپس آن را در گچ ریخته و به آن جلوهای برنزی دادم.
نتیجهگیری در مورد تکنیکهای مختلف سرامیک
امیدوارم این مقاله به شما نشان داده باشد که دامنه تکنیکهای مختلف سرامیک چقدر گسترده است. ممکن است متوجه شوید که یک روش به طور طبیعی برای شما جذابتر از سایرین است. اما هیچ قانونی وجود ندارد که بگوید شما نمیتوانید سفال را به روشهای مختلف بسازید. پیشنهاد میکنم آزمایش کنید و ببینید با کدام یک از این تکنیکهای سرامیک احساس راحتتری میکنید. سپس از آنجا شروع کنید. امیدوارم از کاوش لذت ببرید.
این مقاله چقدر برایتان مفید بود ؟
برای امتیازدهی روی ستاره ها کلیک کنید
میانگین امتیاز 4.2 / 5. شمارش امتیاز 15
امتیازی ثبت نشده ! اولین نفری باشید که امتیاز میدهد
یک پاسخ
خانم خلج توضیحاتتون درباره تکنیک های سرامیک سازی عالی بود ! این تکنیک ها رو در دوره سرامیک سازی آموزش میدین؟